Zastanawiasz się, ile faktycznie otrzymasz „na rękę” ze stawki 23 zł brutto na umowie zlecenia w 2026 roku? Ten artykuł to Twój kompleksowy przewodnik po świecie podatków i składek ZUS, który pomoże Ci zrozumieć wszystkie czynniki wpływające na ostateczną kwotę Twojej wypłaty. Przygotowałam szczegółowe kalkulacje dla różnych scenariuszy, abyś mógł precyzyjnie oszacować swoje zarobki.
23 zł brutto na zleceniu: Ile faktycznie otrzymasz "na rękę" i co wpływa na Twoje wynagrodzenie w 2026 roku?
- 23 zł brutto to stawka poniżej minimalnej stawki godzinowej (31,40 zł brutto) obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku.
- Studenci i uczniowie do 26. roku życia są zwolnieni ze składek ZUS i podatku PIT do limitu 85 528 zł rocznie.
- Osoby do 26. roku życia (niebędące studentami) korzystają z ulgi "Zerowy PIT", ale płacą obowiązkowe składki ZUS.
- Dla osób powyżej 26. roku życia, umowa zlecenie jako jedyne źródło dochodu oznacza pełne oskładkowanie ZUS i podatek dochodowy 12%.
- Jeśli masz już umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem, z umowy zlecenia często płacisz tylko składkę zdrowotną.
- Koszty uzyskania przychodu (KUP) i kwota wolna od podatku mogą obniżyć wysokość podatku dochodowego.
23 zł brutto na zleceniu: ile to netto w 2026 roku?
Zacznijmy od kwestii, która dla wielu może być zaskoczeniem. Stawka 23 zł brutto za godzinę, którą podałeś, jest w 2026 roku niższa od minimalnej stawki godzinowej dla umów zleceń. Mimo to, rozumiem Twoją potrzebę uzyskania konkretnych wyliczeń, dlatego w tym artykule przedstawię szczegółowe kalkulacje dla tej kwoty, uwzględniając różne scenariusze, abyś mógł dokładnie zrozumieć, co wpływa na Twoje wynagrodzenie netto.
Kluczowa kwestia: dlaczego 23 zł to stawka poniżej ustawowego minimum?
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenia wynosi 31,40 zł brutto. Oznacza to, że stawka 23 zł brutto jest poniżej tego progu. Taka sytuacja może wynikać z błędu w założeniach lub dotyczyć bardzo specyficznych, ustawowo określonych przypadków, w których przepisy dopuszczają niższe wynagrodzenie na przykład w przypadku niektórych umów zawieranych z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Jako zleceniobiorca, powinieneś zawsze upewnić się, że Twoje wynagrodzenie jest zgodne z obowiązującymi przepisami, ponieważ pracodawca ma obowiązek zapewnić minimalną stawkę godzinową.
Od brutto do netto: jakie potrącenia kształtują twoją wypłatę?
Aby zrozumieć, ile z 23 zł brutto zostanie Ci „na rękę”, musimy przyjrzeć się potrąceniom. Z wynagrodzenia brutto na umowie zlecenia, co do zasady, potrącane są składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe jeśli jest dobrowolne), składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Jako zleceniobiorca, finansujesz część tych składek: 9,76% na ubezpieczenie emerytalne, 1,5% na ubezpieczenie rentowe oraz 9% na ubezpieczenie zdrowotne. Ubezpieczenie chorobowe (2,45%) jest dobrowolne i to Ty decydujesz, czy chcesz je opłacać.
Kalkulacja dla studenta do 26 roku życia: czy brutto zawsze równa się netto?
Jeśli jesteś studentem lub uczniem i nie ukończyłeś jeszcze 26 lat, Twoja sytuacja finansowa na umowie zlecenia jest znacznie bardziej uprzywilejowana. To jedna z tych grup, dla której kwota brutto bardzo często jest równa kwocie netto, co jest sporym atutem.
Zwolnienie ze składek ZUS: Twój największy finansowy przywilej
Dla studentów i uczniów do ukończenia 26. roku życia, umowa zlecenie jest całkowicie zwolniona z obowiązkowych składek ZUS zarówno społecznych (emerytalnej, rentowej, chorobowej) jak i zdrowotnej. Oznacza to, że Twój zleceniodawca nie odprowadza za Ciebie żadnych składek, co bezpośrednio przekłada się na wyższą kwotę, którą otrzymujesz „na rękę”.
Ulga "Zerowy PIT dla młodych": kiedy nie płacisz podatku?
Dodatkowo, jako osoba do 26. roku życia, korzystasz z ulgi "Zerowy PIT dla młodych". Zwolnienie to obejmuje przychody z umowy zlecenia do rocznego limitu 85 528 zł. Dopóki nie przekroczysz tej kwoty, nie zapłacisz ani grosza podatku dochodowego. To sprawia, że studenci i uczniowie w tym wieku są w wyjątkowo korzystnej sytuacji finansowej.
Przykład wyliczenia: ile dokładnie otrzymasz za godzinę pracy za 23 zł brutto?
Przyjmijmy, że jesteś studentem do 26. roku życia i pracujesz na umowie zlecenie za 23 zł brutto za godzinę.
- Stawka brutto: 23,00 zł
- Składki ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa, zdrowotna): 0,00 zł (zwolnienie dla studentów do 26 lat)
- Podatek dochodowy (PIT): 0,00 zł (ulga "Zerowy PIT dla młodych" do limitu 85 528 zł rocznie)
W tym scenariuszu, Twoja stawka netto za godzinę pracy wyniesie 23,00 zł. Kwota brutto jest równa kwocie netto.
Pracujesz i masz mniej niż 26 lat, ale nie studiujesz? Zobacz jak to zmienia Twoje zarobki
Jeśli jesteś osobą młodą, która nie ukończyła 26 lat, ale nie masz statusu studenta ani ucznia, Twoja sytuacja jest nieco inna niż w przypadku studentów. Nadal możesz korzystać z ulgi "Zerowy PIT dla młodych", ale musisz liczyć się z obowiązkowymi składkami ZUS.
Składki ZUS stają się obowiązkowe: co to dla Ciebie oznacza?
Dla osób do 26. roku życia, które nie są studentami, umowa zlecenie podlega obowiązkowym składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Oznacza to, że z Twojego wynagrodzenia brutto zostaną potrącone następujące składki finansowane przez Ciebie:
- Ubezpieczenie emerytalne: 9,76%
- Ubezpieczenie rentowe: 1,5%
- Ubezpieczenie zdrowotne: 9% (od podstawy wymiaru, czyli przychodu pomniejszonego o składki społeczne)
Ubezpieczenie chorobowe (2,45%) jest nadal dobrowolne.
Jak "Zerowy PIT" nadal chroni Twój portfel do limitu 85 528 zł?
Niezależnie od statusu studenta, jako osoba do 26. roku życia, wciąż korzystasz z ulgi "Zerowy PIT dla młodych". Oznacza to, że Twoje przychody z umowy zlecenia są zwolnione z podatku dochodowego do rocznego limitu 85 528 zł. Jest to znaczące ułatwienie, które pozwala zatrzymać większą część zarobionych pieniędzy, pomimo konieczności opłacania składek ZUS.
Krok po kroku: liczymy Twoją stawkę netto ze stawką 23 zł brutto
Przyjmijmy, że masz mniej niż 26 lat, nie studiujesz i pracujesz na umowie zlecenie za 23 zł brutto za godzinę.
- Stawka brutto: 23,00 zł
-
Składki na ubezpieczenia społeczne (finansowane przez zleceniobiorcę):
- Emerytalne: 23,00 zł * 9,76% = 2,25 zł
- Rentowe: 23,00 zł * 1,5% = 0,34 zł
- Suma składek społecznych: 2,25 zł + 0,34 zł = 2,59 zł
- Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 23,00 zł - 2,59 zł = 20,41 zł
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 20,41 zł * 9% = 1,84 zł
- Podatek dochodowy (PIT): 0,00 zł (ulga "Zerowy PIT dla młodych" do limitu 85 528 zł rocznie)
W tym scenariuszu, Twoja stawka netto za godzinę pracy wyniesie: 23,00 zł - 2,59 zł - 1,84 zł = 18,57 zł.
Umowa zlecenie jako jedyne źródło dochodu dla osoby powyżej 26 lat i pełne oskładkowanie
Dla osób, które ukończyły 26 lat i dla których umowa zlecenie jest jedynym źródłem dochodu, obowiązują pełne zasady oskładkowania i opodatkowania. To scenariusz, w którym z Twojego wynagrodzenia brutto zostaną potrącone wszystkie standardowe składki i podatek.
Obowiązkowe składki ZUS: emerytalna, rentowa i zdrowotna
Jeśli masz powyżej 26 lat i umowa zlecenie jest Twoim jedynym tytułem do ubezpieczeń, musisz liczyć się z następującymi obowiązkowymi składkami finansowanymi przez Ciebie:
- Ubezpieczenie emerytalne: 9,76%
- Ubezpieczenie rentowe: 1,5%
- Ubezpieczenie zdrowotne: 9% (od podstawy wymiaru)
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe: czy warto dopłacić 2,45%?
Jako osoba powyżej 26. roku życia, masz możliwość przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, opłacając dodatkową składkę w wysokości 2,45%. Decyzja o tym, czy warto to zrobić, zależy od Twojej indywidualnej sytuacji. Ubezpieczenie chorobowe daje prawo do świadczeń w razie choroby (np. zasiłku chorobowego) lub macierzyństwa (zasiłku macierzyńskiego) po upływie 90-dniowego okresu wyczekiwania. Warto rozważyć tę opcję, jeśli zależy Ci na zabezpieczeniu finansowym w przypadku niezdolności do pracy. Pamiętaj, że studenci do 26. roku życia, objęci zwolnieniem ze składek społecznych, nie mogą przystąpić do tego ubezpieczenia.
Podatek dochodowy 12%: jak koszty uzyskania przychodu i kwota wolna obniżają jego wysokość?
Dochody z umowy zlecenia są opodatkowane według skali podatkowej. Do progu 120 000 zł dochodu rocznie obowiązuje stawka 12%. Od tej kwoty możemy odliczyć tzw. koszty uzyskania przychodu (KUP), które standardowo wynoszą 20% od przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Dodatkowo, jeśli złożysz zleceniodawcy oświadczenie PIT-2, Twoja miesięczna zaliczka na podatek może zostać pomniejszona o kwotę zmniejszającą podatek, która wynosi 300 zł miesięcznie (wynika to z rocznej kwoty wolnej od podatku w wysokości 30 000 zł).
Pamiętaj, że złożenie oświadczenia PIT-2 do zleceniodawcy jest kluczowe, aby kwota zmniejszająca podatek była uwzględniana już przy miesięcznej zaliczce, a nie dopiero w rozliczeniu rocznym. Bez PIT-2 Twoja miesięczna wypłata netto będzie niższa.
Szczegółowa symulacja: od 23 zł brutto do finalnej kwoty na Twoim koncie
Przyjmijmy, że masz powyżej 26 lat, umowa zlecenie jest Twoim jedynym źródłem dochodu, nie przystąpiłeś do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i złożyłeś PIT-2. Stawka brutto to 23 zł za godzinę.
- Stawka brutto: 23,00 zł
-
Składki na ubezpieczenia społeczne (finansowane przez zleceniobiorcę):
- Emerytalne: 23,00 zł * 9,76% = 2,25 zł
- Rentowe: 23,00 zł * 1,5% = 0,34 zł
- Suma składek społecznych: 2,25 zł + 0,34 zł = 2,59 zł
- Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 23,00 zł - 2,59 zł = 20,41 zł
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 20,41 zł * 9% = 1,84 zł
-
Podstawa opodatkowania (przychód pomniejszony o składki społeczne i KUP):
- Przychód pomniejszony o składki społeczne: 23,00 zł - 2,59 zł = 20,41 zł
- Koszty uzyskania przychodu (20%): 20,41 zł * 20% = 4,08 zł
- Podstawa opodatkowania: 20,41 zł - 4,08 zł = 16,33 zł (zaokrąglamy do pełnych złotych, więc 16 zł)
- Zaliczka na podatek dochodowy (12%): 16,00 zł * 12% = 1,92 zł
- Pomniejszenie zaliczki o kwotę zmniejszającą podatek (PIT-2): W przypadku rozliczenia godzinowego, kwota zmniejszająca podatek (300 zł miesięcznie) jest rozliczana proporcjonalnie do liczby godzin lub w całości, jeśli dochód miesięczny jest wystarczający. Dla celów uproszczonej kalkulacji godzinowej, zakładamy, że kwota zmniejszająca podatek zostanie uwzględniona w rozliczeniu miesięcznym, co może obniżyć efektywną stawkę podatku do zera dla niskich zarobków. Jednak dla precyzji, jeśli liczymy per godzinę, musimy uwzględnić zaliczkę. Przy niskiej stawce godzinowej, miesięczny dochód może być niższy niż kwota wolna, co w praktyce oznaczałoby brak podatku. Dla uproszczenia i na potrzeby przykładu, zakładamy, że podatek będzie naliczany, a kwota zmniejszająca zostanie uwzględniona w skali miesiąca. Jeśli miesięczny dochód jest niski, podatek może wynieść 0 zł. Przyjmijmy dla tego przykładu, że zaliczka na podatek wynosi 1,92 zł.
- Podatek do zapłaty: 1,92 zł (minus ewentualne pomniejszenie z PIT-2, które przy tak niskiej stawce godzinowej może całkowicie wyeliminować podatek). Dla uproszczenia, w tym przykładzie uwzględniamy 1,92 zł.
W tym scenariuszu, Twoja stawka netto za godzinę pracy wyniesie: 23,00 zł - 2,59 zł (ZUS społeczny) - 1,84 zł (ZUS zdrowotny) - 1,92 zł (PIT) = 16,65 zł. Pamiętaj, że w praktyce, przy niskich zarobkach miesięcznych i złożonym PIT-2, podatek może być zerowy.
Zlecenie jako dodatkowe zajęcie? Sprawdź jak wpływa na to Twoja umowa o pracę
Posiadanie umowy o pracę, z której osiągasz co najmniej minimalne wynagrodzenie, znacząco zmienia zasady oskładkowania Twojej dodatkowej umowy zlecenia. To bardzo korzystny scenariusz dla wielu osób dorabiających po godzinach.
Zbieg tytułów do ubezpieczeń: kiedy z umowy zlecenia zapłacisz tylko składkę zdrowotną?
Mamy tu do czynienia z tzw. zbiegiem tytułów do ubezpieczeń. Jeśli jesteś zatrudniony na umowę o pracę i osiągasz z niej co najmniej minimalne wynagrodzenie krajowe (które w 2026 roku wynosi 4 806 zł brutto), to z tytułu umowy zlecenia obowiązkowa jest dla Ciebie tylko jedna składka składka zdrowotna (9%). Jesteś wtedy zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe) z tytułu umowy zlecenia. Jest to duża ulga, która sprawia, że umowa zlecenie jako dodatkowe źródło dochodu staje się znacznie bardziej opłacalna.
Jak wygląda kalkulacja netto przy 23 zł brutto, gdy masz już etat?
Przyjmijmy, że masz umowę o pracę z minimalnym wynagrodzeniem i dodatkowo wykonujesz umowę zlecenie za 23 zł brutto za godzinę. Złożyłeś PIT-2.
- Stawka brutto: 23,00 zł
- Składki na ubezpieczenia społeczne (finansowane przez zleceniobiorcę): 0,00 zł (zbieg tytułów, opłacasz je z umowy o pracę)
- Podstawa wymiaru składki zdrowotnej: 23,00 zł (brak składek społecznych do odliczenia)
- Składka na ubezpieczenie zdrowotne: 23,00 zł * 9% = 2,07 zł
-
Podstawa opodatkowania (przychód pomniejszony o KUP):
- Przychód: 23,00 zł
- Koszty uzyskania przychodu (20%): 23,00 zł * 20% = 4,60 zł
- Podstawa opodatkowania: 23,00 zł - 4,60 zł = 18,40 zł (zaokrąglamy do pełnych złotych, więc 18 zł)
- Zaliczka na podatek dochodowy (12%): 18,00 zł * 12% = 2,16 zł
- Pomniejszenie zaliczki o kwotę zmniejszającą podatek (PIT-2): Podobnie jak w poprzednim scenariuszu, przy niskiej stawce godzinowej i złożonym PIT-2, miesięczna zaliczka na podatek może być zerowa. Dla uproszczenia, w tym przykładzie uwzględniamy 2,16 zł.
W tym scenariuszu, Twoja stawka netto za godzinę pracy wyniesie: 23,00 zł - 2,07 zł (ZUS zdrowotny) - 2,16 zł (PIT) = 18,77 zł. Ponownie, przy niskich zarobkach miesięcznych i złożonym PIT-2, podatek może być zerowy.
Porównanie kwot netto dla różnych scenariuszy
Aby ułatwić Ci szybkie porównanie, przygotowałam tabelę zestawiającą kwoty netto dla stawki 23 zł brutto w omówionych scenariuszach:
| Scenariusz | Obowiązkowe składki ZUS | Podatek PIT | Kwota Netto (za 1h) |
|---|---|---|---|
| Student do 26 lat | 0,00 zł | 0,00 zł | 23,00 zł |
| Osoba do 26 lat (nie student) | Emerytalna, Rentowa, Zdrowotna | 0,00 zł (ulga PIT dla młodych) | 18,57 zł |
| Osoba powyżej 26 lat (jedyne źródło) | Emerytalna, Rentowa, Zdrowotna | 12% (z KUP i PIT-2) | 16,65 zł |
| Osoba powyżej 26 lat (z etatem) | Tylko Zdrowotna | 12% (z KUP i PIT-2) | 18,77 zł |
Ważne zmiany od 2026 roku: jak umowa zlecenie wpłynie na Twój staż pracy?
Na koniec, chciałabym zwrócić uwagę na istotną zmianę, która wchodzi w życie od 2026 roku i dotyczy wszystkich zleceniobiorców.
Co dokładnie wlicza się do stażu pracy i jakie korzyści z tego wynikają?
Od 1 stycznia 2026 roku okresy pracy na umowie zleceniu będą wliczane do stażu pracy. To bardzo ważna zmiana, która zrównuje prawa zleceniobiorców z pracownikami etatowymi w tym zakresie. Wliczanie do stażu pracy ma wpływ na wiele uprawnień pracowniczych, takich jak:
- wymiar urlopu wypoczynkowego (po 10 latach pracy przysługuje 26 dni urlopu),
- prawo do nagród jubileuszowych,
- wysokość odpraw,
- inne świadczenia związane z długością zatrudnienia.
Dzięki temu Twoje doświadczenie zdobyte na umowach zlecenia będzie miało realne przełożenie na Twoje przyszłe benefity pracownicze.
Czy musisz coś robić, aby Twoje zlecenia zostały zaliczone?
Co do zasady, nie powinieneś musieć podejmować żadnych aktywnych kroków. Zleceniodawcy będą mieli obowiązek ewidencjonowania okresów wykonywania umów zleceń i przekazywania odpowiednich danych. Jednakże, zawsze warto zachować kopie swoich umów zleceń oraz dowodów wypłaty wynagrodzenia. Będą one stanowiły potwierdzenie Twojego stażu pracy w razie jakichkolwiek wątpliwości czy potrzeby udowodnienia okresu zatrudnienia.
