Ile trwa staż na nauczyciela dyplomowanego? Poznaj nowe i stare zasady

Zmiany w prawie oświatowym od 2022 roku znacząco wpłynęły na ścieżki awansu zawodowego nauczycieli. Jeśli myślisz o uzyskaniu stopnia nauczyciela dyplomowanego, musisz wiedzieć, że obecnie obowiązują dwie różne procedury. Zrozumienie tych zasad, w tym kluczowych dat i wymogów, jest niezbędne, aby prawidłowo zaplanować swoją karierę i uniknąć błędów przy składaniu wniosku.

Długość awansu na nauczyciela dyplomowanego: poznaj zasady stare i nowe

• Nauczyciele awansujący na stopień dyplomowanego podlegają przepisom obowiązującym przed 1 września 2022 r. lub po tej dacie, co determinuje ścieżkę kariery.
• Od 1 września 2022 r. formalny staż został zastąpiony wymogiem przepracowania określonego czasu od uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.
• Standardowy staż na stopień nauczyciela dyplomowanego według starych zasad trwał 2 lata i 9 miesięcy.
• Według nowych zasad, wymagany okres pracy od uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego wynosi standardowo 5 lat i 9 miesięcy.
• Przepisy przejściowe pozwalają na skrócenie wymaganego okresu pracy dla nauczycieli mianowanych na "starych zasadach", w zależności od długości ich dotychczasowego stażu.

W 2026 roku nauczyciele nadal muszą znać dwie ścieżki awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego, ponieważ zmiany przepisów, które weszły w życie 1 września 2022 roku, wprowadziły podział. Od tego, kiedy nauczyciel rozpoczął proces awansu, zależy, które regulacje stare czy nowe go obowiązują. To fundamentalna kwestia, która decyduje o długości całego procesu i wymaganych formalnościach.

Zmiany w prawie oświatowym od 1 września 2022 roku zlikwidowały tradycyjny, sformalizowany staż na stopień nauczyciela dyplomowanego w nowej ścieżce awansu. Zamiast tego, wprowadzono wymóg przepracowania określonego czasu od dnia uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego oraz konieczność uzyskania odpowiedniej oceny pracy. To znacząca zmiana, która wpływa na postrzeganie awansu jako bardziej opartego na doświadczeniu zawodowym niż na formalnym szkoleniu.

Kluczową datą, która rozstrzyga o tym, według jakich zasad będzie przebiegał Twój awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jest 1 września 2022 roku. Nauczyciele, którzy rozpoczęli staż przed tą datą, kontynuują go na starych zasadach, choć ich awans nie może trwać dłużej niż do 31 sierpnia 2027 roku. Natomiast nauczyciele, którzy awansują po 1 września 2022 roku, podlegają już nowym regulacjom, które zastąpiły dotychczasowy system.

Stara ścieżka awansu: Ile trwa staż, jeśli zacząłeś przed 1 września 2022?

Standardowy wymiar stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego według starych zasad wynosił 2 lata i 9 miesięcy. Był to fundament poprzedniego systemu awansu zawodowego, wymagający od nauczyciela realizacji określonych zadań i zdobycia doświadczenia pod okiem opiekuna. Ten czas był niezbędny do przygotowania się do kolejnego etapu kariery.

Staż mógł zostać skrócony do 1 roku i 9 miesięcy. Dotyczyło to nauczycieli, którzy posiadali stopień naukowy, na przykład doktora. Taka możliwość wynikała z założenia, że posiadanie wyższego stopnia naukowego świadczy o zaawansowanej wiedzy i umiejętnościach, które mogą przyspieszyć proces zdobywania kolejnego stopnia awansu zawodowego.

• Plan rozwoju zawodowego: szczegółowy harmonogram działań edukacyjnych i rozwojowych.
• Sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego: dokument podsumowujący zrealizowane zadania.
• Ocena dorobku zawodowego: formalna ocena pracy nauczyciela dokonana przez dyrektora szkoły.

Nowa ścieżka awansu: Ile lat musisz przepracować na stopień dyplomowanego?

W nowym modelu awansu zawodowego, wprowadzonym od 1 września 2022 roku, tradycyjny staż został zastąpiony wymogiem przepracowania określonego czasu od momentu uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Oznacza to, że nacisk położono na praktyczne doświadczenie zdobyte w szkole po osiągnięciu poprzedniego stopnia awansu.

Standardowy okres pracy wymagany w nowej ścieżce awansu wynosi 5 lat i 9 miesięcy. Ten czas liczy się od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Jest to minimalny okres, po którym nauczyciel może ubiegać się o stopień nauczyciela dyplomowanego, pod warunkiem spełnienia pozostałych kryteriów.

1. Posiadanie stopnia naukowego, na przykład doktora.
2. Prowadzenie zajęć za granicą przed zatrudnieniem w polskiej szkole.

W nowym systemie awansu, oprócz wymaganego okresu pracy, kluczową rolę odgrywa co najmniej bardzo dobra ocena pracy. Musi ona zostać uzyskana w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o awans. Cały proces jest rozpatrywany przez komisję kwalifikacyjną, która analizuje dorobek zawodowy i przeprowadza rozmowę z nauczycielem. Należy pamiętać, że awans na stopień nauczyciela dyplomowanego nie kończy się egzaminem.

Przepisy przejściowe: Najczęstsze pytania i odpowiedzi dla przypadków mieszanych

Dla nauczycieli, którzy uzyskali stopień nauczyciela mianowanego według starych przepisów, ale nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego przed 1 września 2022 roku, obowiązuje nowy okres pracy wynoszący 5 lat i 9 miesięcy. Jednakże, przepisy przejściowe przewidują możliwość jego skrócenia, co jest kluczowe dla tych osób.

• Skrócenie o 2 lata: Dotyczy nauczycieli, którzy odbyli pełny staż na stopień nauczyciela mianowanego (2 lata i 9 miesięcy) według starych zasad. W ich przypadku wymagany okres pracy na stopień dyplomowanego skraca się do 3 lat i 9 miesięcy (5 lat i 9 miesięcy - 2 lata).
• Skrócenie o 1 rok: Dotyczy nauczycieli, którzy odbyli skrócony staż na stopień nauczyciela mianowanego (np. posiadając stopień naukowy) według starych zasad. W ich przypadku wymagany okres pracy na stopień dyplomowanego skraca się do 4 lat i 9 miesięcy (5 lat i 9 miesięcy - 1 rok).

Przykład Nauczyciela X: Nauczyciel X uzyskał stopień nauczyciela mianowanego w 2020 roku, odbywając pełny staż (2 lata i 9 miesięcy). Nie rozpoczął jednak stażu na stopień dyplomowanego przed 1 września 2022 roku. Zgodnie z przepisami przejściowymi, jego wymagany okres pracy na stopień dyplomowanego wynosi 3 lata i 9 miesięcy (5 lat i 9 miesięcy minus 2 lata skrócenia za pełny staż na mianowanego). Jeśli złożył wniosek o awans w 2023 roku, musiał przepracować do 2023 + 3 lata i 9 miesięcy.

Przykład Nauczyciela Y: Nauczyciel Y uzyskał stopień nauczyciela mianowanego w 2021 roku, odbywając skrócony staż (np. posiadając stopień doktora). Nie rozpoczął stażu na stopień dyplomowanego przed 1 września 2022 roku. Według przepisów przejściowych, jego wymagany okres pracy na stopień dyplomowanego wynosi 4 lata i 9 miesięcy (5 lat i 9 miesięcy minus 1 rok skrócenia za skrócony staż na mianowanego). Jeśli złożył wniosek o awans w 2023 roku, musiał przepracować do 2023 + 4 lata i 9 miesięcy.

Punktem startowym do obliczania wymaganego okresu czy to stażu na starych zasadach, czy okresu pracy na nowych jest zawsze data nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Należy pamiętać, że chodzi o faktyczny okres pracy w szkole, w którym nauczyciel realizował swoje obowiązki zawodowe po uzyskaniu stopnia mianowanego.